Wspólnota majątkowa – co to takiego?

Z chwilą ślubu powstaje między małżonkami wspólność majątkowa. Oznacza to, że jeżeli nie zawarłaś/łeś żadnych dodatkowych umów (o czym niżej), od chwili ślubu wszystkie przedmioty majątkowe będą wchodzić do wspólnego worka, nazywanego majątkiem wspólnym.

Każdy małżonek ma zatem dwa worki: jeden to majątek osobisty (przedmioty nabyte przed ślubem), a drugi – majątek wspólny. Zasadą jest, że składniki nabywane w trakcie trwania małżeństwa są wspólne. Małżonkowie mogą umówić się przed ślubem lub w trakcie małżeństwa, że w inny sposób będą dzieli się majątkiem – wtedy zawierają majątkową umowę małżeńską, w której mogą przyjąć, że nie będą mieli w ogóle wspólnego worka (czyli zawrą intercyzę), albo że wspólność majątkową rozszerzą (tak, to też się zdarza).

Co zatem jest majątkiem wspólnym, a co osobistym majątkiem małżonka?
Generalnie do wspólnego majątku wchodzi:
(a) wynagrodzenie za pracę i dochód z innej działalności zarobkowej;
(b) dochody z majątku wspólnego, jak i dochody z majątku osobistego każdego z małżonków;
(c) środki zgromadzone na rachunkach emerytalnych lub na rachunkach pracowniczych;
(d) składki na subkoncie w systemie ubezpieczeń społecznych.

Oto kilka praktycznych przykładów, co wchodzi do majątku wspólnego. Na równi z wynagrodzeniem traktuje się:

• odprawy, zasiłki, diety, ryczałty, emerytury, renty, renty inwalidzkie, zasiłek wychowawczy, odszkodowanie za niezgodne z prawem rozwiązanie umowy o pracę, stypendia, odprawy, ale – uwaga! – niepobrane wynagrodzenie za pracę jest już wierzytelnością należącą tylko do majątku osobistego małżonka /pracownika;
• zasiedzenie nieruchomości – nieruchomość, która była zasiadywana przez jednego z małżonków wejdzie do majątku wspólnego, jeżeli termin zasiedzenia upłynął w trakcie trwania małżeństwa;
• spółdzielcze prawo do lokalu;
• akcje i udziały w spółkach z o.o. i akcyjnych nabyte w trakcie małżeństwa (o podziale udziałów przy rozwodzie oraz jakie uprawnienie z tytułu udziałów i akcji ma małżonek – znajdziecie w oddzielnym poście);
• dochody z działalności zarobkowej, czyli stałej, systematycznej i aktywnej pracy nastawionej na zarabianie pieniędzy (ale np. nie będzie taką działalnością dokonywanie rozmaitych lokat);
• dochody z majątku wspólnego (czynsz najmu, czynsz dzierżawy, odsetki);
• dochody z majątków osobistych małżonków (np. czynsz z najmu mieszkania kupionego przed ślubem).

Zasadą jest domniemanie, że przedmioty majątkowe nabyte w trakcie małżeństwa zostały nabyte do majątku wspólnego – ten kto twierdzi inaczej musi to domniemanie obalić, czyli udowodnić, że określona rzecz (składnik majątkowy) powinna wejść do majątku osobistego.

Zatem, przedmioty nabyte przed ślubem są majątkiem odrębnym, zaś przedmioty nabyte po ślubie automatycznie stają się majątkiem wspólnym, nawet jeżeli zakup był tylko na nazwisko jednego małżonka (np. samochód). Fakt, iż tylko jeden z małżonków jest ujawniony w dokumentach potwierdzających własność (księga wieczysta, dowód rejestracyjny itp.), nie oznacza, że tylko ten małżonek jest właścicielem.

Jak długo trwa wspólność majątkowa? Tak długo, ile trwa małżeństwo (czyli do śmierci lub rozwodu) albo….

Ano właśnie! Jest kilka przypadków, które mogą zmienić ustrój majątkowy. Wspólność ustaje, gdy: małżonkowie tak się umówią – czyli u notariusza zmienią wspólność majątkową (tj. ograniczą ją lub rozszerzą); sąd orzeknie rozdzielność majątkową na wniosek małżonka lub wierzyciela (być może słyszałaś/łeś o pozwie o rozdzielność majątkową z datą wsteczną); jeden z małżonków ogłosi upadłość; sąd ogłosi separację; sąd ubezwłasnowolni jednego z małżonków.

Jeśli uważasz, że ten post może być dla kogoś pomocny – śmiało go udostępnij.